Hayatımız boyunca eğitim, iş, ilişkiler, aile ve gelecek planlarıyla ilgili birçok karar veririz. Ancak verdiğimiz her kararın gerçekten kendi isteğimizden doğduğunu söylemek her zaman mümkün olmayabilir.
Ailemizden, sosyal çevremizden, ilişkilerimizden ve geçmiş deneyimlerimizden öğrendiğimiz birçok düşünce zaman içinde hayatımıza yön verir. Bu nedenle bazı seçimleri neden yaptığımızı sorgulamadan sürdürmemiz oldukça doğaldır.
Kendi hayatının öznesi olmak ise kişinin ihtiyaçlarını, değerlerini ve seçimlerini fark ederek yaşamına daha bilinçli şekilde yön verebilmesi anlamına gelir.
Kendi İsteklerimiz ile Beklentileri Ayırmak Neden Zordur?
İnsan içinde bulunduğu çevreden bağımsız gelişmez. Ailemiz, eğitim hayatımız, iş yaşamımız ve ilişkilerimiz neyin doğru, başarılı veya kabul edilebilir olduğuna ilişkin düşüncelerimizi etkiler.
Belirli bir kariyerde ilerlemek, herkesin ihtiyaçlarına yetişmeye çalışmak, alışılmış bir yaşam biçimini sürdürmek veya çevrenin onayını almak zamanla doğal bir tercih gibi görülebilir.
Ancak kişinin kendi ihtiyaçlarını fark edebilmesi için zaman zaman seçimlerinin kaynağını da değerlendirmesi gerekir.
Bir hedefi gerçekten istediğiniz için mi takip ettiğinizi, yoksa sizden beklenenin bu olduğunu düşündüğünüz için mi sürdürdüğünüzü fark etmek önemli bir başlangıç olabilir.
Ne İstediğini Bilmek Her Zaman Kolay Değildir
Günlük hayat çoğu zaman sorumluluklar üzerinden ilerler.
İşler, aile, ilişkiler, sosyal çevre ve yapılması gerekenler arasında kişinin kendi ihtiyaçlarını dinleyebileceği alan azalabilir. Böyle dönemlerde geleceğe ilişkin büyük kararlar vermeye çalışmak yerine mevcut yaşamı gözlemlemek daha anlamlı olabilir.
Şu noktalar üzerinde düşünmek yardımcı olabilir:
Hayatınızın hangi alanları size iyi geliyor?
Neleri yalnızca alışkanlık olduğu için sürdürüyorsunuz?
Hangi durumlarda kendinizi daha rahat hissediyorsunuz?
Günlük yaşamınızda sizi en fazla ne yoruyor?
Hayatınızda daha fazla yer vermek istediğiniz şeyler neler?
Mevcut seçimleriniz önceliklerinizle ne kadar örtüşüyor?
Bu soruların amacı hayatınızı bir anda değiştirmek değil, kendinizle ilgili daha fazla şey fark etmeye başlamaktır.
Seçim Yapmak Bazen Vazgeçmeyi de Gerektirir
Karar vermenin zor olmasının nedenlerinden biri, bir seçeneği tercih ederken diğerlerinden vazgeçmek zorunda kalabilmektir.
Her ihtimali açık tutmak başlangıçta daha güvenli hissettirebilir. Ancak sürekli seçenekler arasında kalmak kişinin kendi yönünü oluşturmasını zorlaştırabilir.
Bilinçli seçim yapmak, alınan kararın kesinlikle doğru sonuç vereceğini bilmek değildir. Mevcut koşullar, ihtiyaçlar ve öncelikler doğrultusunda bir yön belirleyebilmek ve bu seçimin sorumluluğunu alabilmektir.
Başkalarını Düşünmek Kendinizi Geri Plana Atmak Anlamına Gelmemeli
Yakın ilişkilerde yalnızca kendi ihtiyaçlarımızı dikkate almak gerçekçi değildir. Ailemiz, partnerimiz ve hayatımızdaki diğer insanlar da kararlarımızın doğal bir parçasıdır.
Ancak sürekli başkalarının beklentilerine göre hareket etmek, kişinin zaman içerisinde kendi ihtiyaçlarını fark etmekte zorlanmasına neden olabilir.
Kendi isteklerini önemsemek, çevresindeki insanları önemsememek anlamına gelmez. Aksine kişi kendi sınırlarını ve ihtiyaçlarını daha iyi tanıdığında ilişkilerinde de daha açık ve dengeli bir tutum geliştirebilir.
Değişim Her Zaman Büyük Kararlar Gerektirmez
Dönüşüm kavramı bazen hayatın tamamen değiştirilmesi gereken büyük bir süreç gibi algılanır.
Oysa kişisel değişim çoğu zaman daha küçük farkındalıklarla başlar.
Uzun süredir ertelediğiniz bir konuyu ele almak, istemediğiniz bir durumda sınır koymak, kendinize daha fazla zaman ayırmak veya günlük düzeninizde küçük bir değişiklik yapmak önemli bir başlangıç olabilir.
Önemli olan değişikliğin büyüklüğünden çok, kişinin kendi yaşamındaki seçimlerini daha bilinçli hale getirmesidir.
Alışkanlıklarınız Seçimlerinizi Nasıl Etkiliyor?
Hayatımızdaki birçok davranış zaman içerisinde alışkanlığa dönüşür.
Aynı durumlarda benzer tepkiler vermek, belirli kararları sürekli ertelemek veya kendimizi tekrar eden durumların içerisinde bulmak bunun bir sonucu olabilir.
Bu nedenle değişim sürecinde yalnızca ne yapmak istediğinize değil, bugün nasıl hareket ettiğinize de bakmak gerekir.
Mevcut alışkanlıkları fark etmek, değiştirilmesi gereken noktaları daha görünür hale getirir.
Kendi Önceliklerinizi Belirlemek
Her insanın yaşamında önemli gördüğü şeyler farklıdır.
Kariyer, aile, özgürlük, güven, gelişim, ilişkiler veya kişisel zaman farklı dönemlerde farklı öncelikler taşıyabilir.
Kişinin kendi önceliklerini bilmesi, karar verirken daha net hareket etmesini sağlar. Çünkü hangi seçeneğin daha doğru olduğundan önce, kişinin kendisi için neyin daha değerli olduğunu bilmesi gerekir.
Dönüşüm Koçluğu Bu Sürece Nasıl Eşlik Edebilir?
Dönüşüm koçluğu, kişinin yaşamındaki hedeflerini, ihtiyaçlarını, alışkanlıklarını ve değiştirmek istediği alanları daha net görebilmesine yardımcı olan bir süreçtir.
Amaç kişinin yerine karar vermek veya hazır bir yol haritası sunmak değildir. Kişinin kendi cevaplarını oluşturabilmesi, güçlü yönlerini fark edebilmesi ve hedeflerine uygun adımlar belirleyebilmesi desteklenir.
Kendi hayatının öznesi olmak, her şeyi kontrol etmek anlamına gelmez. Yaşamın içerisinde hangi noktada olduğunuzu fark etmek, ne istediğinizi daha iyi anlamak ve seçimlerinize daha bilinçli şekilde yön verebilmek anlamına gelir.